Reisverslag Berlijn Oktober 2019 Deel 1

Tags: 

Donderdag 10 oktober 2019
In 2019 heb ik verschillende reizen gemaakt binnen Europa. Vakanties naar London, Boedapest, Ljbuljana en München en een studiereis naar Rome met de school waar ik werk. In de herfstvakantie heb ik er voor gekomen om weer eens een keer een aantal dagen naar Berlijn te gaan. Hier ben ik al vaak geweest, maar er zijn altijd wel weer dingen te zien waar je nog nooit geweest bent. Verder kun je vanuit Berlijn snel in allerlei plaatsen in het oosten van Duitsland komen. Dus ook al ben je hier al vaak geweest, er zijn altijd wel weer nieuwe dingen te zien.



Op de eerste vakantiedag in Berlijn heb ik een aantal musea bezocht in het stadsdeel Köpenick. Het eerste musea was de “Gedenkstätte Kopenicker Blutwoche” wat volledig gaat over de gebeurtenissen die van 21 tot en met 26 juni 1933 in Köpenick plaatsvonden. Tijdens deze zes dagen werden een groot aantal tegenstanders van de nazi’s door de SA en de politie opgepakt, gemarteld en vermoord.



In dit deel van Berlijn was de SA in de eerste helft van 1933 al openlijk gewelddadig. De politie van Berlijn heeft hier nooit serieus tegen opgetreden en na de gebeurtenissen van juni 1933 werd geregeld dat de daders zich hiervoor niet hoefden te verantwoorden. Hierna was het echter wel afgelopen met de openbare gewelddadigheden van de SA in Berlijn en gebeurde dit voortaan in het verborgene.



Na de Tweede Wereldoorlog kwam de vervolging van de daders weer op gang. In 1947 en 1948 vonden de eerste twee processen plaats waarbij relatief lage straffen werden uitgedeeld aan de daders. In 1950 vondt er een grote rechtszaak plaats tegen voormalige leden van de SA waarbij gevangenisstraffen van meerdere jaren en ook doodstraffen werden uitgedeeld. Köpenick ligt in het Oostelijke deel van Berlijn. Doordat een aantal van de daders echter gevlucht waren naar de Bondsrepubliek Duitsland hebben die hun straf nooit uit hoeven te zitten in de DDR.



Begin jaren ’90 toen de DDR was opgehouden te bestaan, hebben familieleden van de daders geprobeerd om de rechterlijke uitspraken uit de jaren ’50 ongeldig te verklaren. Dit met de gedachte dat het hier om showprocessen van de communistische DDR rechtspraak zou gaan. Dit is echter niet succesvol geweest.



In juni 1945 zijn de slachtoffers uit juni 1933 voor het eerst officieel herdacht. De herdenkingen hadden tijdens de DDR tijd wel een sterk communistisch karakter waardoor er vooral aandacht werd besteed aan de communistische slachtoffers. De volgende foto laat een herdenkingssteen zien die lange tijd bevestigd is geweest aan het gebouw waar destijds de SA in Köpenick zat. Op deze plek hebben veel ernstige mishandelingen plaats gevonden.



In 1980 werd in het gebouw waar nu nog steeds een herdenkingsplaats is, voor het eerst een klein museum geopend over de gebeurtenissen in 1933. Na het einde van de DDR is deze herdenkingsplaats blijven bestaan, maar inhoudelijk wel sterk aangepast. Er is nu niet alleen meer aandacht voor de gebeurtenissen uit juni 1933 maar voor het volledige verzet in Köpenick tegen de nazi’s.



Een van de oorzaken van de gewelddadigheden in dit deel van Berlijn was het feit dat de tegenstanders van de nazi’s (Sociaal-Democraten en Communisten) hier altijd behoorlijk sterk zijn geweest. Voor een deel ging het overigens ook gewoon om het nemen van wraak en om regelrechte plunderingen. Na de machtsovername van Hitler was het persoonlijk leven van de SA-mensen er niet beter op geworden, iets dat wel beloofd was, en door allerlei plunderingen probeerde men er ook zelf gewoon beter van te worden.



De herdenkingsplek is niet heel erg groot, dus in ruim een uur kun je alles wel gezien. Buiten het gebouw staat een beeld dat onderdeel is geweest van een groter kunstwerk. Het beeld een tweetal vrouwen uit die elkaar vasthouden. Het beeld gaat over de protesten die in februari en maart 1943 hebben plaatsgevonden in de Rosenstrasse in Berlijn. Niet-Joodse vrouwen protesteerden toen tegen de arrestatie van hun Joodse mannen. Ze hebben dit protest volgehouden totdat de mannen uiteindelijk werden vrijgelaten. Dit is het enige grote openbare protest dat in Nazi-Duitsland heeft plaatsgevonden tegen de deportatie van Joden.



In de buurt van het stadhuis van Köpenick bevindt zich een klein parkje. Dit is het park “Luisenhain” en is in 1908 door de zakenman Karl Otto Asseburg aan de stad Köpenick geschonken. Het parkje is vernoemd naar zijn oudere zus Luise. Tot het jaar 1950 stond in dit parkje een beeld van Walter Schott (De kogelstootster). Inmiddels is het beeld weer terug in het park in de vorm van een kopie van het origineel.



Wanneer je doorloopt naar het stadhuis van Köpenick is daar het beeld op de volgende foto van de Hauptmann van Köpenick te zien. De echte naam van deze persoon is Wilhelm Voigt. Hij had zelf een uniform gekocht, vervolgens een paar soldaten wijsgemaakt dat hij een belangrijke opdracht had en zich door deze soldaten naar het stadhuis van Köpenick laten escorteren. Eenmaal aangekomen op het stadhuis nam hij de kas van de gemeente in beslag. Hiermee vertrok hij vervolgens richting Berlijn. Pas tien dagen later werd hij na een tip gearresteerd en uiteindelijk veroordeeld. In 1908 kreeg hij van de Duitse keizer gratie. In Duitsland was hij toen inmiddels een beroemde figuur geworden waar ze wel konden lachen om de manier waarop hij het klakkeloos opvolgen van bevelen belachelijk had gemaakt.





Het volgende deel van dit reisverslag is te vinden op deze pagina

Reactie toevoegen

Filtered HTML

Plain text

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.