Reisverslag München 2019 deel 6

Tags: 

Dinsdag 7 mei 2019
Op de derde dag van mijn vakantie in München ben ik naar Dachau geweest. En dan meer in het bijzonder naar het herdenkingscentrum dat zich tegenwoordig bevindt op de plek waar tijdens de nazitijd in Duitsland een concentratiekamp gevestigd was. Vanuit München ben je met de S-Bahn in een klein half uurtje in Dachau. Vanaf het station rijdt er vervolgens een rechtstreekse bus naar het herdenkingscentrum.

Het herdenkingscentrum is zoals zoveel zaken die met de oorlog te maken hebben in Duitsland gratis te bezoeken. Dachau was het eerste concentratiekamp van het derde rijk. In 1933 werden hier eerst politieke tegenstanders van Hitler gevangengezet. Later werden ook verzetsstrijders, Joden, homo’s en Roma hier opgesloten. In een speciaal deel van het kamp werden geestelijken opgesloten.



Wanneer je op het terrein van het voormalige concentratiekamp komt, is een van de eerste dingen die je ziet de plek waar de gevangenen aankwamen. Voor de oorlog moesten de gevangenen vanaf het station zelf naar het kamp lopen of werden met vrachtwagens gebracht. Tijdens de oorlog reden de treinen rechtstreeks naar het kamp. Op de bovenstaande foto is nog een deel te zien van het perron waar de treinen stopten.



In 1936 moesten de gevangen zelf de toegangspoort van het kamp met het inschrift “Arbeit macht frei” maken. De nazi’s deden voorkomen alsof het hier niet om een concentratiekamp ging maar om een werk- en heropvoedingskamp. Eind 2014 is de toegangspoort van de gevangenis gestolen en sindsdien is er op deze plek een reconstructie van de oorspronkelijk poort te zien. De originele poort is weer teruggevonden en is nu onderdeel van de tentoonstelling die zich op het terrein bevindt.



Het volgende deel van dit reisverslag is te vinden op deze pagina Als je door de poort heen loopt, loop je ook onder het gebouw door dat de SS gebruikte als dienstgebouw. Vanuit deze plek controleerde de SS wie het kamp binnenkwam. Hier bevonden zich ook ruimtes waar gevangenen verhoord werden.



In één gebouw, het rechtergebouw op de bovenstaande foto, is te zien, hoe dit er uitzag in de tijd toen het nog een concentratiekamp was. Hier bevonden zich verschillende ruimtes van de SS. In dit gebouw zat ook Georg Elser opgesloten. Hij pleegde op 8 november 1939 in de München een bomaanslag op Adolf Hitler. Uiteindelijk is hij vlak voor het einde van de oorlog op persoonlijk beval van Hitler omgebracht.



De volgende foto laat het deel van het gebouw zijn dat “de Bunker” genoemd werd. Hier werden gevangen vaan maandenlang vastgezet in omstandigheden die slechter waren dan in de rest van het kamp. Na de bevrijding hebben de Amerikanen het gebouw gebruikt om hier nazi’s in op te sluiten.



Op het grote plein van het kamp werden ’s ochtends en ’s avonds alle gevangenen geteld. Ook als het slecht weer was, moesten ze hier vaak een uur stil staan voordat iedereen geteld was. Wanneer de telling niet klopte, kon een dergelijke telling vaak vele uren duren. Ook werden op deze plaats door de SS gevangenen publiekelijk gestraft.



De volgende foto laat de centrale straat van het kamp zien. Links en rechts van deze straat bevonden zich de barakken waarin de gevangenen ’s nachts verbleven. Door deze straat liepen ze dan ook naar het grote plein van het kamp in de ochtend. Dit was ook de enige plek in het kamp waar gevangenen mensen uit andere barakken konden ontmoeten.



Door middel van betonnen randen is aangegeven waar de barakken destijds stonden. In totaal zijn er in 1937 en 1938 door de gevangen 34 barakken gebouwd. Naast slaapplekken bevonden zich hier ook de kantine, een bibliotheek, een SS-museum en ruimtes waarin de gevangen aan het werk gezet werden voor de industrie. De barakken waren bedoeld voor 200 gevangenen per gebouw. Tegen het einde van de oorlog werden er soms wel tot 2000 mensen opgesloten.



Vanuit dit dorp gaat de wandeling verder door het dorpje Jettenhausen heen. Hierna loop je weer een stukje door het bos richting Kreuzpullach, een ander klein plaatsje. In het bos bevindt zich een kleine stenen kapel.



In 1960 is op initiatief van Johannes Neuhäusler die bisschop van München is geworden en zelf in Dachau gevangen heeft gezeten een katholieke kapel gebouwd op het terrein. Voor de kapel bevindt zich een klok die elke dag om 3 uur (het tijdstip waarop Jezus volgens de bijbel overleden is) luidt.



In 1967 is naast de kapel een joodse herdenkingsplek geopend. Zoals op de volgende foto te zien is, kun je als je naar beneden loopt bij deze herdenkingsplek komen. In de plek zelf brandt een eeuwig licht. Dit heeft als naam “ner tamid”, de lamp die altijd brandt in een joodse synagoge.



Op dit gedeelte van het terrein bevindt zich ook een klooster van de Orde van de Ongeschoeide Karmelietessen. Het klooster is in 1964 gebouwd en wordt door ongeveer 20 zusters bewoond. De kerk van het klooster is open en te bezoeken. Het idee erachter is om juist op deze plek een plaats van vrede en verzoening te creëren.



De volgende foto is genomen in het gebouw van de evangelische kerk op het terrein. Ook deze kerk is in de jaren ’60 gebouwd en hier vindt nog steeds elke zondag een dienst met avondmaal plaats.



In een ander deel van het terrein bevindt zich het voormalige crematorium van het kamp. Dit crematorium is in 1940 gebouwd omdat het aantal overledenen in het concentratiekamp sterk toenam. Later is het crematorium uitgebreid en is er ook een gaskamer gebruikt. Hier heeft echter nooit een massavernietiging van mensen plaatsgevonden zoals in een kamp als Auschwitz. Meteen na de bevrijding is dit gedeelte al ingericht als herdenkingsplek.



Hier ligt dan ook een herdenkingsteen om alle mensen te herdenken die hier om het leven gekomen zijn en waarvan de namen niet bekend zijn.



Op de onderstaande foto is de plaats te zien waar gevangenen geëxecuteerd werden.



Een herdenkingsmomenten voor de omgekomen joden in het kamp.



De ovens van het crematorium. De gevangenen werden in deze ruimte bij de ovens ook opgehangen.



Op de volgende foto is het beeld van de onbekende gevangene van Fritz Koelle te zien. Het inschrift bij dit beeld is: “Den Toten zur Ehr Den Lebenden zur Mahnung”.



In de zomer van 1994 is hier een kapel van de Russisch-Orthodoxe kerk gebouwd ter nagedachtenis aan alle gevangenen uit de Sovjet-Unie die in Dachau om het leven zijn gekomen.



Om het hele kamp was een hek gebouwd dat onder stroom stond met een soort gracht en spergebied om te voorkomen dat de gevangen uit het kamp zouden ontsnappen. In totaal waren er zeven torens van waaruit de SS het kamp bewaakte. Hier is een deel van het hek te zien zoals dat in 1965 gereconstrueerd is.



Om een idee te krijgen van hoe de barakken er destijds uitzagen, is een barak van binnen geheel gereconstrueerd. De onderstaande foto laat een was- en toiletruimte zien. Deze ruimtes waren volkomen onvoldoende voor de gevangenen omdat het kamp vaak overvol was. Hierdoor was er in de ochtend gewoon niet voor alle gevangen mogelijk om zich goed te wassen. Dit was voor de SS dan weer reden om allerlei straffen uit te delen.



Het kamp heeft in 1937/1938 de definitieve vorm gekregen. Elke barak bestond uit een viertal ruimtes. Elk van deze ruimtes had een gezamenlijke ruimte en een slaapgedeelte. Voor elke twee ruimtes was er een was- en toiletruimte.



Het volgende deel van dit reisverslag is te vinden op deze pagina

Reactie toevoegen

Filtered HTML

Plain text

CAPTCHA
This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.