Reisverslag Hamburg 2023 Deel 2

Dinsdag 17 oktober 2023
Het maritiem museum van de stad Hamburg is gevestigd in een oud pakhuis. Het museum is hier verdeeld over negen verschillende verdiepingen. In het eerste deel van het reisverslag zijn de verdiepingen één en twee aan bod gekomen. Het verslag gaat verder met verdieping drie. Hier staat de geschiedenis van de scheepsbouw centraal.



Hierbij gaat het niet alleen om de normale schepen maar zijn ook allerlei andere soorten vaartuigen te zien. Zoals bijvoorbeeld een kajak uit Groenland uit het begin van de 20ste eeuw. Kajaks uit dit land waren maatwerk en werden ontworpen naar het lichaam van de bezitter. Aan de hand van de vormgeving is af te leiden dat deze kajak zeer waarschijnlijk uit het oosten van Groenland komt en gebruikt is op een mislukte Duitse expeditie in het jaar 1913.



Oorspronkelijk werden scheepsmodellen vooral voor religieuze redenen gemaakt om bijvoorbeeld mee te geven in het graf van een overleden persoon. Sinds het midden van de 17de eeuw zijn het hulpmiddelen bij het bouwen van echte schepen maar worden ze ook gebruikt als decoratie.



Het museum laat niet alleen modellen van schepen zien maar ook een model van een aandrijfmachine. In dit geval van het schip “Deutschland” dat voer op de Hamburg Amerika lijn rond het jaar 1900. In dat jaar heeft het schip een prijs gewonnen voor het zo snel mogelijk oversteken van de Atlantische Oceaan van oost naar west.





Op de vierde verdieping van het museum is vooral informatie te vinden over het leven aan boord van het schip. De tentoonstelling begint hier met een grote verzameling van hoofddeksels. Oorspronkelijk bedoeld ter versiering werd dit steeds meer een onderdeel van het uniform wat liet zien welke rang iemand had.





In de tijd van de zeilschepen werden een groot aantal zeeslagen uitgevochten en beschikten landen over een goed uitgeruste marine. In een aantal vitrinekasten zijn de wapens te zien die door de militairen op de schepen gebruikt werden.



Vanaf de 19de eeuw waren er door de technische ontwikkelingen steeds meer schepen die naar verre bestemmingen voeren. Zo duurde de reis van Europa naar Noord-Amerika bij een zeilschip afhankelijk van de wind nog tussen de drie en zes weken. De eerste stoomschepen hadden hiervoor nog ongeveer tien dagen nodig. Hierdoor konden lijndiensten met vaste vaartijden ingevoerd worden. Vanaf het einde van de 19de eeuw werd er steeds meer post via schepen vervoerd. De opkomst van de vliegtuigindustrie heeft dit in de loop van de 20ste eeuw steeds verder af laten nemen.



De vierde verdieping wordt afgesloten met een aantal vitrines vol met onderscheidingen die ook aan zeelieden zijn uitgereikt.



De vijfde verdieping van het museum gaat over de marine vanaf 1815. Op zee was het tot de komst van het vliegtuig vrij lastig om te bepalen waar de tegenstander zich bevond. De marine kon dan ook vanaf het begin van de 20ste eeuw effectiever optreden toen de luchtvaart zich ging ontwikkelen. Zo waren in Duitsland de piloten sinds mei 1913 een apart onderdeel van de keizerlijke marine.



Hier blijkt maar weer eens de enorme diversiteit van de collectie scheepsmodellen want op de vijfde verdieping is een grote hoeveelheid modellen van militaire schepen te zien.



Een grote wereldkaart geeft een overzicht van de zeeslagen die hebben plaatsgevonden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Deze oorlog startte op 1 september 1939 met een aanval van het schip de “Schleswig-Holstein” op een Pools garnizoen in Gdansk. Het zwaartepunt van de Duitse marine lag op de handelsoorlog met Engeland. Nadat in 1941 het schip de “Bismarck” tot zinken was gebracht eindigde deze handelsoorlog. De Duitsers zetten daarna vooral in op oorlogsvoering met onderzeeboten.



In 1999 werd de torpedo die op de volgende foto te zien is, gevonden in de Oostzee. Deze torpedo komt van de torpedoboot S143 die op 3 augustus 1914 gezonden is door een explosie aan boord waarbij 24 soldaten omkwamen.



In het museum staat een houten kompasstandaard die zich bevond op het scholingsfregat “Deutschland” in het midden van de 19de eeuw. Dit schip is gebouwd in 1818 en heeft tot 1848 gefunctioneerd. Daarna is het nog een jaar of tien gebruikt voor onderwijsdoeleinden.



Het museum gaat verder op de zesde verdieping met de passagiers- en goederenscheepvaart die opkwam gedurende de 19de eeuw. In 1865 werd de Duitse vereniging voor het redden van schipbreukelingen opgericht. Tot aan het einde van de Tweede Wereldoorlog functioneerde deze organisatie zonder veel financiële steun van de overheid. Pas in 1957 werd tussen deze organisatie en de toenmalige DDR een overeenkomst gesloten met betrekking tot het redden van mensen in nood.



Na het einde van de Tweede Wereldoorlog nam de internationale handel van halfproducten en producten toe. Een belangrijke ontwikkeling om de toegenomen aantallen te kunnen vervoeren was de ontwikkeling van de container. Hierdoor nam de capaciteit van de havens om deze goederen te kunnen laden en lossen flink toe. De container zorgde ook voor aanpassingen van schepen, havens, vrachtauto’s en sporen. De grootte van de schepen nam ook toe omdat het winstgevend was om vooral zoveel mogelijk containers in een keer te vervoeren.



Het schip “Cap Arcona” uit 1927 met een lengte van 196 meter en een breedte van 26 meter werd gebruikt om te varen naar Zuid-Amerika. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het als woonschip van de marine gebruikt. Later kwam het in actie bij het evacueren van vluchtelingen uit het oosten van Pruisen. Op 3 mei werd het schip door vliegtuigen van de Engelse luchtmacht in brand geschoten. Het schip was toen in gebruik bij het ontruimen van het concentratiekamp Neuengamme. Hierbij kwam het merendeel van de 570 bemanningsleden en de 5500 gevangenen om het leven.



Als laatste nog een foto van het schaalmodel van de “Japanese Prince”. Dit schip was vanaf 1911 in gebruikt van de Engelse rederij “Prince Line”. Deze rederij voer onder andere vanaf de Middellandse Zee naar New York. Dit schip zonk uiteindelijk op 10 februari 1917 door een torpedo van een Duitse onderzeeboot.



Het volgende deel van dit reisverslag is te vinden op deze pagina

Reactie toevoegen

Filtered HTML