Reisverslag Hamburg 2023 deel 14

Vrijdag 20 oktober 2023
Op het voormalige fabrieksterrein van de “New York-Hamburger Gummi-Waaren Compagnie” is tegenwoordig het museum van de arbeid gevestigd. Het museum is ondergebracht op een viertalk verdiepingen. Op de begane grond is van alles te zien over het dagelijkse leven van de arbeiders in de toenmalige tijd. Op de eerste verdieping staat de grafische industrie centraal. Op de tweede verdieping bevindt zich een tentoonstelling met de naam “Het ABC van de arbeid”. De derde verdieping wordt gebruikt voor speciale tentoonstellingen. De gebouwen werden in de Tweede Wereldoorlog verwoest en in 1949 door de stad Hamburg aangekocht. Sinds 1982 waren er ideeën om hier een museum in te vestigen. Vanaf 2006 zich het museum volledig in het huidige gebouw.



Een van de bijzondere stukken in het museum is de volledige inrichting van de metaalwarenfabriek Carl Wild die in 1989 gesloten is. Tot op het laatste moment werden hier de machines gebruikt die in de jaren ’30 en ’40 van de vorige eeuw waren aangeschaft. Hierdoor geeft dit een prachtig beeld van hoe er toen gewerkt werd. Gedurende ruim 90 jaar heeft dit bedrijf spelden, broches en onderscheidingen gemaakt.



De volgende foto laat een overzicht zien van speldjes en dergelijke die er door dit bedrijf geproduceerd zijn.



Het waarschijnlijk grootste object in het museum is een grote schroefpers die aan het begin van de Tweede Wereldoorlog is aangeschaft door het bedrijf. Met behulp van deze pers werden onder andere plakkaten gemaakt voor het winterwerk. Ook produceerde het bedrijf veel medailles en onderscheidingen. Hierdoor waren de medewerkers ontheven van de dienstplicht en kreeg het bedrijf speciale toestemming voor het aankopen van machines.



Een flinke verzameling “Ijzeren Kruizen” is op de volgende foto te zien. In het museum wordt ingegaan op de verschillende periodes van het bedrijf. Uiteindelijk kon men niet meegaan met de benodigde modernisering en zorgde dit in 1989 voor het einde van het bedrijf.



In Hamburg zijn er een vijftal hoofdkerken. Deze liggen allemaal binnen de historische muren van de stad. Naast de Michaelskerk is ook de Petruskerk een van deze kerken. In het begin van de 11de eeuw stond op de plek van deze kerk een houten kapel. Vanaf 1310 werd er op deze plek een gebouw van bakstenen weggezet. In 1842 werd de kerk bijna volledig verwoest bij een grote brand in de stad.



Op de eerste verdieping is ongeveer de helft van de ruimte ingericht met apparaten uit de grafische industrie. In een aantal aparte ruimtes staan ook nog allerlei werkende apparaten die bediend worden door vrijwilligers. De eerste foto van deze verdieping laat een letterbak zien. Hierin zitten alle letters van het Duitse alfabet inclusief speciale tekens die vroeger gebruikt werden om een tekst te zetten.



Voor de komst van automatische drukpersen moest al het werk handmatig gebeuren. De drukker voerde samen met helpers alle voorbereidende werkzaamheden uit zoals het bevochtigen van het papier, het samenstellen van de kleur en het schoonmaken van de machine. Dit was dan ook een zeer arbeidsintensief proces waar aardig wat mensen voor nodig waren.



Op de volgende foto is een handdrukpers van het merk Columbia te zien. De pers is gemaakt van ijzer in 1825 in Londen.



Wat het museum vooral interessant maakt is de grote collectie van oude originele industriële voorwerpen zoals de mechanische drukpers op de volgende foto. Een oud industriegebouw is dan ook de ideale plek voor een dergelijk museum. Allereerst een mooie herbestemming voor een plek die niet meer gebruikt wordt, maar ook een ruimte waar in het verleden met dit soort machines werd gewerkt.





Het tweede deel van de ruimte is volledig gericht op handelsbedrijven. Sinds de 13de eeuw is de handel een belangrijk onderdeel van de economie van deze stad. Door de industrialisering namen vooral de mogelijkheden van de overzeese handel toe. Wereldwijd werden contacten gelegd voor de handel in grondstoffen en andere producten. Hierdoor ontstonden allerlei bedrijven die zich hier mee bezig gingen houden. Hierdoor werd Hamburg een belangrijke havenstad waar veel overslag van goederen plaatsvond.



Het vele rekenwerk gebeurde onder andere met mechanische rekenmachines van het merk Brunsviga. Op deze manier was het mogelijk om redelijk snel berekeningen zoals optellen, aftrekken, delen en vermenigvuldigen te doen. In het museum staan een tweetal van deze rekenmachines met handleiding die je als bezoeker ook kunt uitproberen.



Veel handel werd in de 19de eeuw gedreven met de toenmalige koloniën van Europa in Afrika. Hierbij werd er door de Europeanen vanuit gegaan dat de mensen in deze gebieden nog ontwikkeld moesten worden. Ze werden dan geschikt gevonden voor zware arbeid terwijl de Europeanen het lichtere en betere werk konden doen. In het museum is ook expliciet aandacht voor deze slechte kant van de geschiedenis.



Een klein stukje van de eerste verdieping is ingericht met spullen van het bedrijf wat hier oorspronkelijk zat, de “New-York Hamburger Gummi-Waaren Compagnie”. (NYH) Sinds 1873 produceerde dit bedrijf hars-rubber. In de 19de eeuw werd hier veel gebruik van gemaakt omdat het isolerend werkte ten opzichte van chemicaliën en stroom. Daarnaast was het mogelijk om nu harde voorwerpen in de juiste vorm te maken waardoor het een alternatief werd voor houd, ivoor en steen.



Als de grondstoffen per schip in Hamburg aankwamen volgde daar een controle van het gewicht en de kwaliteit. Hierna gingen de goederen verder naar de koper of werden ze opgeslagen totdat de importeur een bedrijf gevonden had dat deze goederen wilde kopen. Een belangrijk product van de NYH waren kammen. Hiervan zijn er miljoenen geproduceerd. Het werk in de fabriek was zwaar omdat het een omgeving met veel geluid, stof, chemische middelen en geur was.



Een originele machine uit het bedrijf is deze vulkanisatiepers uit het jaar 1959. De pers is tot 1996 in gebruik geweest. Toen is dit gestopt omdat hij niet meer rendabel was.



De tweede verdieping is volledig in gebruik voor de tentoonstelling “Het ABC van de arbeid”. Op deze verdieping is een groot aantal voorwerpen te zien die te maken hebben met het onderwerp arbeid. Dit kunnen tekeningen zijn waarop de productie van bepaalde goederen is weergegeven, informatie over de manier waarop productieprocessen plaats vonden en vinden, doeken die gebruikt zijn tijdens stakingen, producten die geproduceerd zijn en voorwerpen die op welke manier dan ook nodig waren voor de productie van goederen. Het museum van de arbeid is goed te bezoeken in ongeveer anderhalf uur en geeft een mooi inzicht in de geschiedenis van Hamburg als industriestad.



Het volgende deel van dit reisverslag is te vinden op deze pagina

Reactie toevoegen

Filtered HTML