Woensdag 16 augustus 2023
Het maritieme museum van Göteborg is in 1912 opgericht door de nautische vereniging van Göteborg. De eerste tien jaar bevond het museum zich op een stuk grond die gehuurd was door de bekende scheepsmagnaat Werner Lundqvist. Na de tentoonstelling ter gelegenheid van het 300 jarig bestaan van Göteborg in 1923 werd de collectie opgeslagen om vanaf 1925 weer tijdelijk tentoongesteld te worden. Tussen 1931 en 1933 is het huidige gebouw gerealiseerd en de opening van het museum vond plaats op 14 juli 1933 door koning Gustaaf V.

In de jaren 2019 tot en met 2022 heeft een grootschalige renovatie van het museum plaatsgevonden. Toen is onder andere het aquarium uit het museumgebouw gehaald en verplaatst naar een nieuw gedeelte onder de grond. Dit deel bevindt zich bij de ingang van het museum. Het nieuwe aquarium is ongeveer 10 keer zo groot qua waterinhoud als het oude.

Na eerst het aquarium bezocht te hebben, ben ik hierna doorgelopen naar het deel van het museum dat zich met de scheepvaart bezighoudt. Gedurende lange tijd werd op de boeg van een schip een boegbeeld gemonteerd. Het was de bedoeling dat dit de bemanning van het schip geluk bracht. Hiervoor werden dan vaak historische figuren als ridders en koningen gebruikt maar ook figuren uit de mythologie. Het beeld diende ook als een statussymbool. Hoe rijker de eigenaar van het schip was, hoe mooier het boegbeeld was vormgegeven.

Het museum geeft een overzicht van ongeveer 400 jaar scheepvaartgeschiedenis. Allerlei plekken op de wereld waar schepen naar toe gevaren zijn worden in beeld gebracht. Verschillende vormen van vervoer komen aan bod, het gaat over handelsroutes en wetenschappelijk onderzoek op schepen en over de bemanning van het schip.

Op schepen is lang gebruik gemaakt van astronomische navigatie om de plek van het schip te bepalen. Dit gebeurde door met behulp van instrumenten vast te stellen op welke hoogte een ster zich bevond en wat de hoek van de ster was ten opzichte van de horizon. Op basis van deze gegevens kon met behulp van een tabel opgezocht worden, waar het schip zich bevond. Tegenwoordig is deze methode vervangen door satellietnavigatie. Het is echter nog steeds een deel van de kapiteinsopleiding voor het geval de technologie van het schip het af laat weten.

Op 4 juli 1878 vertrok het schip de Vega vanuit Göteborg voor een expeditie via de noordoostelijke passage. Het doel was om nieuwe handelsroutes te vinden en de Arctische Oceaan te onderzoeken. Toen het schip langs de noordkust van Siberië voer, werd het ijs zo dicht dat het schip uiteindelijk 10 maanden heeft moeten overwinteren voordat verder gevaren kon worden. Daarna ging de route via de Stille Oceaan, de Indische Oceaan, het Suezkanaal en de Middellandse Zee.

De volgende foto laat een schaalmodel zien van het schip “De drie kronen”. Dit schip heeft model gestaan voor het schip dat de schrijver Vilhelm Moberg beschrijft in zijn Emigranten-reeks. In de vier boeken van de serie wordt de emigratie van een Zweedse familie in het midden van de 19de eeuw naar de Verenigde Staten beschreven. In totaal zijn rond de een miljoen Zweden geëmigreerd naar dit land.

Een schaalmodel van een veel moderner schip is van een schip dat gedurende vele jaren gevaren heeft op de Zweden-Amerika route.

Een onderdeel van de uitgebreide collectie van het museum is dit 24 pondskanon uit 1629. Het was in staat om kanonskogels van 1 kilogram af te schieten. In 1961 is het kanon boven water gehaald samen met een ander kanon van hetzelfde type. Dit is geschonken aan het oorlogsmuseum in Kopenhagen.

Het schip de Amaranthe is in 1653 in Stockholm gebouwd. Het was toen een van de grootste schepen van de Zweedse vloot. Op het schip konden zich 160 zeemannen en 48 soldaten bevinden. Tijdens een van de oorlogen tussen Zweden en Denemarken kwam het schip in handen van de Denen. Vanaf de zestiende eeuw tot het begin van de 19de eeuw werden er door Zweden vooral oorlogen gevoerd tegen Denemarken en Rusland.

Vooral in de 18de eeuw vond er op grote schaal handel plaats tussen Europa en China. Waar China eerst nog als een land gezien werd met een voorbeeldrol op cultureel en technisch gebied, werd de mening van het westen steeds kritischer toen duidelijk werd dat men de voorwaarden van handel niet zomaar eenzijdig kon dicteren aan China. Europeanen mochten alleen contact hebben met de stad Kanton. De rest van het land was verboden toegang.

Een van de topstukken van het museum is het schip met de naam “Finland” dat ingezet werd op tochten tussen Zweden en Indië.

En op de foto hieronder nog een ander model van een schip met de naam “Göteborg”. Zoals op de verschillende foto’s te zien is, heeft het museum een gevarieerde verzameling van scheepsmodellen. Als je echt een enorme collectie van dit soort modellen wilt zien, dat moet je overigens naar het maritieme museum van Hamburg. Daar ben ik later van dit jaar naar toe geweest en de foto’s daarvan zullen later in een ander verslag op deze website te zien zijn.

Het lange schilderij op de volgende foto geeft een beeld van de haven van Göteborg. Dit is overigens niet een momentopname. Op het schilderij zijn elementen uit allerlei periodes te zien. Schepen bij de ingang van de haven uit het begin van de 20ste eeuw tot de periode van de Tweede Wereldoorlog maar ook belangrijke gebouwen en bedrijven van de stad.

Na het deel dat volledig gaat over de scheepvaart geeft het museum ook een goed beeld van de ontwikkeling van Göteborg als havenstad.

Oorspronkelijk was de haven gevestigd in de buurt van het centrum van de stad. Sinds het begin van de jaren ’50 van de vorige eeuw waren steeds grotere scheepsdokken nodig waardoor er plannen gemaakt werden voor het bouwen van een haven buiten de stad. Van belang was hierbij vooral de komst van containers. Hierdoor waren grote plaatsen nodig waar de containers weggezet konden worden en veel steviger materiaal om schepen te laden en te lossen. In 1966 is de haven vertrokken naar een plaats buiten de stad zelf.


Op de volgende foto is een schaalmodel van de Götaverken scheepswerf te zien. De maquette laat de verschillende stadia zien waarin een schip gebouwd wordt. Op een aantal dokken liggen schepen in reparatie. Ook de M/S Kungsholm van de Zweden-Amerika lijn is te zien op deze maquette.

Gedurende de 19de eeuw was Göteborg de plek waar schepen vertrokken vol met emigranten naar de Verenigde Staten. In het museum is een schaalmodel te zien van de S/S Ariosto. Dit schip is van 1890 tot 1910 gebruikt voor vervoer van mensen tussen Göteborg en Hull in Engeland. Het schip is in 1910 verkocht aan Spanje en tijdens de Eerste Wereldoorlog tot zinken gebracht.

Als laatste foto uit dit museum nog een overzicht van een groot aantal scheepsmodellen die zich in een van de laatste zalen van het museum bevindt. In dit museum heb ik ongeveer een uur of twee rondgelopen te hebben. Na hier nog wat gegeten te hebben, ben ik vervolgens verder gegaan in de richting van het natuurhistorisch museum. Zoals al eerder opgemerkt hebben de musea die ik in Zweden bezocht heb allemaal keurig nette gelegenheden waar je wat kunt eten en drinken.

Het volgende deel van dit reisverslag is te vinden op deze pagina
Het maritieme museum van Göteborg is in 1912 opgericht door de nautische vereniging van Göteborg. De eerste tien jaar bevond het museum zich op een stuk grond die gehuurd was door de bekende scheepsmagnaat Werner Lundqvist. Na de tentoonstelling ter gelegenheid van het 300 jarig bestaan van Göteborg in 1923 werd de collectie opgeslagen om vanaf 1925 weer tijdelijk tentoongesteld te worden. Tussen 1931 en 1933 is het huidige gebouw gerealiseerd en de opening van het museum vond plaats op 14 juli 1933 door koning Gustaaf V.

In de jaren 2019 tot en met 2022 heeft een grootschalige renovatie van het museum plaatsgevonden. Toen is onder andere het aquarium uit het museumgebouw gehaald en verplaatst naar een nieuw gedeelte onder de grond. Dit deel bevindt zich bij de ingang van het museum. Het nieuwe aquarium is ongeveer 10 keer zo groot qua waterinhoud als het oude.

Na eerst het aquarium bezocht te hebben, ben ik hierna doorgelopen naar het deel van het museum dat zich met de scheepvaart bezighoudt. Gedurende lange tijd werd op de boeg van een schip een boegbeeld gemonteerd. Het was de bedoeling dat dit de bemanning van het schip geluk bracht. Hiervoor werden dan vaak historische figuren als ridders en koningen gebruikt maar ook figuren uit de mythologie. Het beeld diende ook als een statussymbool. Hoe rijker de eigenaar van het schip was, hoe mooier het boegbeeld was vormgegeven.

Het museum geeft een overzicht van ongeveer 400 jaar scheepvaartgeschiedenis. Allerlei plekken op de wereld waar schepen naar toe gevaren zijn worden in beeld gebracht. Verschillende vormen van vervoer komen aan bod, het gaat over handelsroutes en wetenschappelijk onderzoek op schepen en over de bemanning van het schip.

Op schepen is lang gebruik gemaakt van astronomische navigatie om de plek van het schip te bepalen. Dit gebeurde door met behulp van instrumenten vast te stellen op welke hoogte een ster zich bevond en wat de hoek van de ster was ten opzichte van de horizon. Op basis van deze gegevens kon met behulp van een tabel opgezocht worden, waar het schip zich bevond. Tegenwoordig is deze methode vervangen door satellietnavigatie. Het is echter nog steeds een deel van de kapiteinsopleiding voor het geval de technologie van het schip het af laat weten.

Op 4 juli 1878 vertrok het schip de Vega vanuit Göteborg voor een expeditie via de noordoostelijke passage. Het doel was om nieuwe handelsroutes te vinden en de Arctische Oceaan te onderzoeken. Toen het schip langs de noordkust van Siberië voer, werd het ijs zo dicht dat het schip uiteindelijk 10 maanden heeft moeten overwinteren voordat verder gevaren kon worden. Daarna ging de route via de Stille Oceaan, de Indische Oceaan, het Suezkanaal en de Middellandse Zee.

De volgende foto laat een schaalmodel zien van het schip “De drie kronen”. Dit schip heeft model gestaan voor het schip dat de schrijver Vilhelm Moberg beschrijft in zijn Emigranten-reeks. In de vier boeken van de serie wordt de emigratie van een Zweedse familie in het midden van de 19de eeuw naar de Verenigde Staten beschreven. In totaal zijn rond de een miljoen Zweden geëmigreerd naar dit land.

Een schaalmodel van een veel moderner schip is van een schip dat gedurende vele jaren gevaren heeft op de Zweden-Amerika route.

Een onderdeel van de uitgebreide collectie van het museum is dit 24 pondskanon uit 1629. Het was in staat om kanonskogels van 1 kilogram af te schieten. In 1961 is het kanon boven water gehaald samen met een ander kanon van hetzelfde type. Dit is geschonken aan het oorlogsmuseum in Kopenhagen.

Het schip de Amaranthe is in 1653 in Stockholm gebouwd. Het was toen een van de grootste schepen van de Zweedse vloot. Op het schip konden zich 160 zeemannen en 48 soldaten bevinden. Tijdens een van de oorlogen tussen Zweden en Denemarken kwam het schip in handen van de Denen. Vanaf de zestiende eeuw tot het begin van de 19de eeuw werden er door Zweden vooral oorlogen gevoerd tegen Denemarken en Rusland.

Vooral in de 18de eeuw vond er op grote schaal handel plaats tussen Europa en China. Waar China eerst nog als een land gezien werd met een voorbeeldrol op cultureel en technisch gebied, werd de mening van het westen steeds kritischer toen duidelijk werd dat men de voorwaarden van handel niet zomaar eenzijdig kon dicteren aan China. Europeanen mochten alleen contact hebben met de stad Kanton. De rest van het land was verboden toegang.

Een van de topstukken van het museum is het schip met de naam “Finland” dat ingezet werd op tochten tussen Zweden en Indië.

En op de foto hieronder nog een ander model van een schip met de naam “Göteborg”. Zoals op de verschillende foto’s te zien is, heeft het museum een gevarieerde verzameling van scheepsmodellen. Als je echt een enorme collectie van dit soort modellen wilt zien, dat moet je overigens naar het maritieme museum van Hamburg. Daar ben ik later van dit jaar naar toe geweest en de foto’s daarvan zullen later in een ander verslag op deze website te zien zijn.

Het lange schilderij op de volgende foto geeft een beeld van de haven van Göteborg. Dit is overigens niet een momentopname. Op het schilderij zijn elementen uit allerlei periodes te zien. Schepen bij de ingang van de haven uit het begin van de 20ste eeuw tot de periode van de Tweede Wereldoorlog maar ook belangrijke gebouwen en bedrijven van de stad.

Na het deel dat volledig gaat over de scheepvaart geeft het museum ook een goed beeld van de ontwikkeling van Göteborg als havenstad.

Oorspronkelijk was de haven gevestigd in de buurt van het centrum van de stad. Sinds het begin van de jaren ’50 van de vorige eeuw waren steeds grotere scheepsdokken nodig waardoor er plannen gemaakt werden voor het bouwen van een haven buiten de stad. Van belang was hierbij vooral de komst van containers. Hierdoor waren grote plaatsen nodig waar de containers weggezet konden worden en veel steviger materiaal om schepen te laden en te lossen. In 1966 is de haven vertrokken naar een plaats buiten de stad zelf.


Op de volgende foto is een schaalmodel van de Götaverken scheepswerf te zien. De maquette laat de verschillende stadia zien waarin een schip gebouwd wordt. Op een aantal dokken liggen schepen in reparatie. Ook de M/S Kungsholm van de Zweden-Amerika lijn is te zien op deze maquette.

Gedurende de 19de eeuw was Göteborg de plek waar schepen vertrokken vol met emigranten naar de Verenigde Staten. In het museum is een schaalmodel te zien van de S/S Ariosto. Dit schip is van 1890 tot 1910 gebruikt voor vervoer van mensen tussen Göteborg en Hull in Engeland. Het schip is in 1910 verkocht aan Spanje en tijdens de Eerste Wereldoorlog tot zinken gebracht.

Als laatste foto uit dit museum nog een overzicht van een groot aantal scheepsmodellen die zich in een van de laatste zalen van het museum bevindt. In dit museum heb ik ongeveer een uur of twee rondgelopen te hebben. Na hier nog wat gegeten te hebben, ben ik vervolgens verder gegaan in de richting van het natuurhistorisch museum. Zoals al eerder opgemerkt hebben de musea die ik in Zweden bezocht heb allemaal keurig nette gelegenheden waar je wat kunt eten en drinken.

Het volgende deel van dit reisverslag is te vinden op deze pagina

Reactie toevoegen